Ubumenyi shingiro / Amabanga

Gufunga amakuru mu buryo bw'ibanga

Ibibazo byawe n'ibisubizo byabyo bishingiye ku bwigenge bwuzuye (end-to-end encrypted), biriho n'urwego rw'ubwigenge rurwambutse imiterere nshya ya tekinoloji (post-quantum layer) ruri hejuru y'urwego rwa kera. Iyi urubuga ivuga ku byo ibi birinda nyamukuru.

Uru rupapuro rwahinduwe imashini kugirango byorohe. Umwimerere wicyongereza ni verisiyo ikoreshwa.

Kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva kuva

Nta miterere yo kuyakora yo iri, kuko ubutumwa bwose mu biganiro byose buhashingwa kuri icyitandaro cyawe mbere y'uko biba mu bindi, hanyuma bukanasubizwa mu buryo bugaragara ku wundi mpande. Abaguza ubutumwa ntashobora kubusoma, kandi na byose biri hagati yabyo ntibishobora kubusoma.

"Uruhande rindi" hano ni serivisi ya Nymbot, igomba gusoma ikibazo cyawe kugira ngo igisubize. End-to-end bivuze ko nta muntu else bishoboka — ntibivuze kandi ntibishoboka ko umufasha asubiza ikintu atigeze abona. Uburyo bwo kutagaragara ese igisubizo cy'ikibazo kitandukanye cy'aho igikwiye kumenya ni nde byajijwe.

Impapuro zo gufukira impano

Ubutumwa bugenda nk'impapuro zizura impano za Nostr. Buri kimwe kirimo amashyirwarubanza atatu:

• a ibihuha — ubutumwa ubwacyo, butariho umukono, kugira ngo ntibishobore kwemeza imbere urundi rubanza;
• a kashe, ihishe ku muntu ugiye kuyihabwa kandi ishyirwaho umukono n'uwayitaye, ni yo ituma uwayihabwa amenya uwayitumiye;
• a ubunonnye, byashyizweho ikimenyetso kandi ikaba yafunzwe hakoreshejwe urufunguzo rw'ikoreshwa rimwe gusa, cyo ari cyo gusa ibyo ubufatanyabikorwa (relay) biba bubona.

Rero, uburyo bwo guhuza amakuru (relay) bukuburira amakuru yawe bubona ikimenyetso (event) kituruka kuri funguzo (key) iguma mu butumwa bumwe gusa, ikaba yagenewe funguzo itashobora guhuza n'ikindi kintu cyose, ifite n'igihe (timestamp) kitari cyubahirije amategeko. Isuzuma ry'amakuru y'inyongera (metadata analysis) ryo mu nshinga rishobora kubona bike cyane.

Icopy ya buri butumwa na yo ihuzwa n'urugero rwawe rwihariye, ni uburyo amateka yawe akurikirana ku gikoresho gishya binyuze mu banyamubugenzurizi aho gukoresha inyandiko ziri kuri seriveri.

Ikinyuranyo cy'uburyo bushya n'ubw'umwaka w'ibitekerezo (Post-quantum hybrid)

Icyerekezo cy'ibanze ni elliptic-curve. Mudasobwa ya quantum ihagije ishobora kubivunura inyuma — amakuru yakusanyijwe uyu munsi, akavunurwa nyuma y'imyaka. Ni therefore uburyo bwo gukoresha encryption ni ihuzabintu: uburyo bwo guhagarika amakuru bwa ML-KEM buhuza n'uburyo bwa kera bwo guhinduranaho amakuru, kandi umugambanyi agomba kurwanya byose kugira ngo asome ikintu cyose.

ML-KEM ni KEM y'imiterere ya lattice yagenewe NIST. Guhuza aho gusimbuza ni uburyo bwateguwe: niba igitekerezo cya lattice kimenyekana ko ari ukwiriye, ugikugira imiterere ya elliptic curve, kandi n'ubundi bwo.

Nymbot ishyira hanze itangazo ry'ubushobozi ryafasinywe ryikubiyemo urufunguzo rwayo rwa KEM, kugira ngo porogaramu yawe ibashe kuyifunga nta nkomyi zo gushaka amakuru (lookup race) zagira ubutumwa buba bwiganije uburyo bwa kera gusa (classical-only). Porogaramu yawe na yo ishyira hanze itangazo nk'iryo, kandi ibyo nibyo bituma ubusubizo buza bukoresha uburyo bwiyunze (hybrid).

Icyo serivure ibona

Kuba ukuri kuri ibi bifite akamaro kurusha kuba uha abantu icyizere kuri ibyo.

Imyanzuro y'ibiganiro ikorwa kuri nimero yawe, ari na yo mpamvu ari kimwe mu bintu bike bikoreshwa byo gukoresha bitigera binyura mu mubonokano w'imbuga.