Imaammata Dhuunfaa

Dhuma irratti fooyya'e: Fulbaana 30, 2026

Fuulli kun akka mijatutti maashiniin kan hiikamedha. Orijinaalli Ingiliffaa kan ilaallatudha.

Herrega, email, fi lakkoobsa bilbilaa hin jiru. Toora (key) mataan kee meeshaa kee irratti uumtu fi baasii (balance) kutaa isaa qe'ee (public half) irratti qabatu qaba. Wantoota hundumaa nuti qabnu toora qe'ee sanaan walitti hidhamu, isaanis hundi armaan gaditti tarreeffamaniiru.

Nymbot gargaara AI dha, kun immoo waan tokko karaa ergamaa (messenger) irraa adda ta'uu isaa hin oolu: gaaffii kee deebisuuf, tajaajilli sun gaaffii kee dubbisuu qaba. Dhimma kana dhoksuu mannaa, ifatti ibsuu filanna.

Tajaajilli maali eenyu akka qaqqabu

Yommuu ergaa ergitu, meeshaa keessan irratti iccitii (encrypted) taasifama, tajaajila Nymbot qofa garuu banuu danda'a, inni immoo deebii uumuuf ergaa sana bana. Deebiin immoo karaa kanaan qofaan deebisee iccitii taasifamee isiniif ergamee dhufa. Relays fi redeewoon (network) gidduu jiran iccitii (ciphertext) qofa dhiyeessu.

Yeroo deebii uumtu, erreen kee fi kutaaleen dhihoo haasawa sanaa gara moodela deebii kennutti ergu. Bakka moodelichi pihak iii (third party) tajaajila kennu, barreeffamni kee qajeelfama isaaniitiin gara tajaajilaa sanaatti gaha. Moodeliin ergaa tokko kana ittiin hordofu sadarkaa (tier) fi moodela ati filatte irratti hundaa'a — ilaali vaayiiwwan galmeeffannoo moodeelotaa.

Ergaawwan keessan leenjisuuf moodelota hin fayyadamnu, akkasumas isaanii hin gurgurru.

Maal kuutanna?

• Baasii kireedii (credit), furtuu kee kallattii (public key) irratti hundaa'ee, fi galmeewwan leedjaa (ledger entries) isaan daddarban.
• Lamaan ragaalee id-ii tartiba qabaatan Akka mariidhaatti, deebiin akka kennamuuf ragaa qunuttaa (thread) akka akkaataa itti dhiyaate fayyadamuun danda'a. Erriwwan ofii isaaniitiin hidhamanii (encrypted) dha.
• Koppiiwwan kuufamanii kan hidhaman wal jijjiirraa sanaa, furtuulee hirmaatanii qofaan dubbisuuf kan danda'amu.
• Gadi fageenyaan hojii irratti argaman kan yeroo gabaabaa qaban — limitiiwwan saffisaa, koodiiwwan irra-deebii ittisu, gaaffiiwwan iinvosii — kanneen kaayyoon isaanii kaffaltii lammataa fi miidhaa ittisuuf ta'an.
• Galmeewwan fayyadamaa, guyyoota 90f. Deebii, uuminsa ykn gaaffii API hundaaf: yeroo, gosa hojii, moodela, lakkoofsa tookenii, gatii, yeroo fudate, appii kam irraa akka dhufe, git ykn barbaacha weebii fayyadamuu isaa, fi milkaa'uu isaa. Hin dhiyeessinu prompt ykn deebii. Rawaawwan guyyaa 90 ol ta'an ni dhiyeessama.
• Kaffaltiiwwan ati qabdu, yoo gaaffiin baasii hisaabaa ol ta'e. Isaan hanga top-up isaan kaffaluutti key keessan irratti hafa.
• Galmeen pushii, gabaabumatti, yoo beeksisa deebii (reply notifications) on: yoo on goote: iOS irratti tokenii meeshaa Apple kenne, appii weebii irratti immoo mallee push subscription'ii buraawurii, waliin ida'oo chat idii meeshaa keetiin hojjetame fi akkaataa “Deebiin kee qophiidha” jedhuun wal qabatee. Kun deebiin sun hamma xumuramuutti qofaaf kan kuufamu yoo ta'u, beeksisa tokko erga ergaa booda irra deebi'ee kan balleessamedha. iOS irratti Apple malee hin darbu. Appii weebii irratti immoo tajaajila push buraawurii keetii (Chrome irratti kan Google ti) malee hin darbu, ergaan (payload) immoo kan hidhame (encrypted) waan ta'eef tajaajilli push sun dubbisuu hin danda'u. Android irratti appiin yeroo yeroon hojii xumurame ofii isaa hubata, kunis tajaajila sadaffaa (third party) hin barbaadu yoo ta'u,ni tokko tokkoon immoo daqiiqaa muraasa dhibee ta'uu danda'a; kana mannaa beeksisa ariifataa argachuuf dizaayibitara UnifiedPush kan akka ntfy filachuu dandeessa, kana keessatti dizaayibitarichi beeksisa kan hin dubbisne (encrypted) argata. Chatii dhokataa (Anonymous chats) yeroo hunda push irratti hin galmaa'an: isaan beeksisa argattu yeroo appichi baname qofa. Ilaali beeksisa deebii qabsiisuu.
• Duubaan kan hojjetan, yoo isin onnichisan qofa.: hojii dheeraa ati gaafatte appii keetiin cufamee yommuu itti fufu, serveriin haala hojii olkaafamee fi odeeffannoo tarkaanfii itti aanuuf barbaachisu, kan akka token repository fi connector dabalatee, furtii serveriin qofa qabuun cufamee kuusama. Hiqanni sun yommuu hojiin xumuramu, sa'aatii 6 keessatti balleessama. Deebiin tarkaanfii hundaaf ergaa (relay) siif qofatti kan xumuramee fi sa'aatii 24 erga hamma sa'aatii 6 hojiicha xumuramee booda kan kuufamu ta'ee, akka meeshaaleen kee deebii sana argatanidha. Galmeen push notification hojichaaf qofa kan ta'e, yeroo sana qofa kan kuufamu fi kan cufamee ta'e ni kuufama. Ilaali duubatti fiiga.
• Promptiiwwan saganteeffaman, sagantaalee ati server irratti akka hojjetan murteessan qofaf.: promptii, mata-duree isaa, yoo irra deebi'e, chat kam irratti deebii kennu, moodelii, daangaa kireetii ati murteessite fi registira pushii, furtuu serwerii qofatu qabatuun cufame, kan promptii yeroo hojjethu dubbisu. Kun yeroo schedule kee balleessitu, filannoo sana dhaabdu, seenaa (history) kee qulqulleessitu ykn appii sana balleessitu, fi hamma guyyaa 90tti hayyamni isaa xumuramuutti eegama. “Notify me instead of running” qofa yoo fayyadamte, yeroo itti hojjetamu qofa fi registira pushii qofatu eegama. See waantiif qophaa'e qajeelfamoota sagantafame.

Mata dureewwan haasaa keessanii dubbisuu hin dandeenyu: isaanneen meeshaa keessan irratti kan uumaman yoo ta'an, meeshaalee keessan biroo qofaaf, kallattiin toora bilisummaa (encrypted) furtuu keessan qofa fayyadamanii ala ba'u. Furtuu dhuunfaa keessan hin kuusnu, isaanis deebisanii argachuu hin dandeenyu. Tokenii seenuu (access token) keessan hin kuusnu... bakka kuusaa git walitti hidhame; inni meeshaa kee irratti qabama, ergaa hunda waliin immoo ergame. Inni addaan bahu tokko qofa dha, inni kunis 'background run' ati banatte dha, inni kunis tokummoota (tokens) barbaachisan isaa hanga xumuramuutti, sa'aatii 6 ol hin taane cufee qabata.

Yoo API fayyadamtan

-icha API hojjataa harka tokko dabalataa kuusa, kan hundumaa immoo toora (key) kee dhagaa dhuunfaa irratti hundaa'e. Ilaali API'n maal arguun danda'a bal'inaaf.

• Tooftaa API, akka 'hash' furtuu sanaa, furtuu isaatiin osoo hin taane, maqaa ati itti kennite, kallattii gabaabaa mallattoo jalqabaa fi dhuma isaa, dandeettii baasii isaa (spending cap), yeroo irra deebisanii eeggan (reset period) fi xumura isaa (expiry), akkasumas yoom akka hojjetame fi yoom booda akka fayyadaman qaba. Furtuun laaffisanii (revoked) dhiheenya kana laaffisanii 50 qofa kuufama.
• Seenaa gaaffii, guyyoota 90af: liqaalee hundaaf yeroo, moodela, gosa, lakkoofsa tookenii, gatii, baala, kii (key) fi milkaa'uu isaa. Gaaffiiwwan fi deebiiwwan hin kuufamu.
• Waliin-galtee walitti-fufiinsa of-danda'e, yoo tokko walqabsiifte: Nostr Wallet Connect string kan bakka itti kuufame dhowwe, dhibbeentaa fi baay'ina ati murteessite, fi yeroo, baay'ina ykn dogoggora kaffaltii dhumaa.
• Hojiiwwan Viidiyoo, sa'aatii 24f: moodeela, haala, gatii fi liinkii viidiyoo xumure sanaa.
• Hashiiwwan kaffaltii Lightning gaaffiiwwan kaffaltii bilbilicha irratti hundaa'an, guyyoota 7f, fi tookeniiwwan deebisanii kaffalan, akka hashii qofa ta'anii kan kuufaman, guyyoota 30f. Kamiyyuu tola (key) tokko waliin hin hidhamu.

Daataa keessan balleessuu

Dataa herregaa balleessi fi meeshaa (device) qulqulleessi, Seera-kaayyoo (Settings) keessatti Akkauntii (Account) jala, serveriin kopii sirna kee cuufame, seenaa haasaa Nymbot kee, liinkiiwwan ati qooddeessite, API keywwan kee (kanneen yeroo tokkotti hojii dhaaban), seenaa gaaffii kee, galmeewwan fayyadama kee, walitti hidhamiinsa waletii kee kan kuufame, hojiiwwan viidiyoo kee, sagantaa serverii kee fi hojiiwwan duubaan hojjechaa jiran kanneen itti fufuu eeggatan, baasii kee, kaffaltii ati amma iyyuu qabdu, galmeewwan bitii, invoice fi voucher kee, fi liinkiiwwan ati qooddeessite akka balleessu gaafata. Guyyoota 90f, meeshaaleen kee kan biroo data kee irra deebi'anii akka hin fe'anuf, mallattoo xiqqaadhaan waa'ee kii kan kii (public key, yeroo fi mallattoo) irratti mallatteeffame kuufa. Wantoonni lama kan biroon tura, sababiin isaas tajaajilli sun isaan malee nagaadhaan hojjechuu hin danda'u, isa kamiyyuu maqaa kii hin dubbatu: kaffaltii invoice tokko tokkoo fi voucher tokko tokkoo kan hin jijjiiramne (one-way record) ta'ee, kaffaltiin tokko akka lamaatti hin kaffalamneef; fi lakkoofsa deebii bilisaa guyyaa guyyaan kan iddoo network (network address) tokko tokkoof kan lakkaawamu.

Maqaan kee hin jirre malee haasa'uu

Sababni isaas salfaan (balance) fi kutaaleen (thread) kallattii furtuu keetiin (public key) walitti hidhamanii waan jiraniif, tajaajilli furtuu murtaa'aa tokko akka itti fayyadamuu isaa beekuu danda'a. Modii maqaa malee namoota kana hin barbaadanif jira: kun marii hundaa koodii yeroo gabaabaa (throwaway key) sagantaa keessan irratti uumame gara isaatti jijjiira, akkasumas kireetiiwwan (credits) koodii nuti ilaaluu hin dandeenye ta'uu ilaalchisee waraqaa kaffaltii (blind vouchers) akkaataa nuti mallatteessuun jijjiira, kanaan rekoodiin keenya lamaan walitti hidhuu hin danda'u.

Maal akka hin dhokanne kan agarsiisu irratti dhugummaan ibsame dha waan ragaa qabu. Akka hunda caalaa, relay-wwan fi bu'uura keenya walitti dhufeenya neetworkii meeshaan keessan taasisu arguu itti fufu. Yoo teessoo IP keessan barbaachisaa ta'e, Tor ykn VPN fayyadamaa.

Kaffaltiiwwan

Kireediiwwan Bitcoin Lightning Network irratti bitamaniidha. Invoosiin eenyummaa hin qabu, nutis maqaa, teessoo ykn kaardii hin gaafannu. Galmee kaffaltii sana harka tokkoon qofa akka kaffaltutti galmeessisuuf barbaachisu ni kuusna.

App stores

Yoo Nymbot Android ykn iOS irratti fayyadamtan, Google ykn Apple sirna hojii isaanii (operating systems) keessaan odeeffannoo telemetry appichaa irratti galmeessuu danda'u — yoom akka banamu fi cufamu, yeroo meeqa akka fayyadamamu, looggii crashii, moodeela meeshaa keessan — akkasumas kana akkawaanta Google ykn Apple keessanitti walitti qabuu danda'u. Kun daangaa sirna hojii moobaayilaati, appii meeshaa keessan irratti argamu hundaafis ni tajaajila. Yoo kun isin barbaachisaa ta'e, seerota Apple fi Google dubbisaa, ykn appii weebii fayyadamaa.

Weebsaayitiin

Weebsaayitiin Nymbot deeggarsa walitti dhufeenya bultii kee fi odeeffannoo dhuunfaa kee walitti qabachuuf yaala hin godhu. Weebsaayitiin kun Cloudflare fayyadamee tajaajila kenna, Cloudflare immoo loogii ijaarsa HTTP doomeenii Nymbot kana guyyaatti hanga 7ttti kuusa.

Walitti dhufeenya uumi

Yoo odeeffannoo dabalataa barbaadde, yaada akkamitti Nymbot iccitii kee sirnaan eeguu akka danda'u irratti qabaatte, ykn nagaa qofa dhiyeessuu barbaadde, maaloo emailii kana irratti ergi [email protected].