بنکەی زانیاری / تایبەتمەندیەتی

هاوچۆنی ناسراو

ڕێگری (Encryption) هەرگیز کێشەکە نەبوو. کێشەکە لە ناسینەوەی ناسنامە (Attribution) بوو. مۆدی ناوبراو (Anonymous mode) وا دەکات سێرڤەرەکە بتوانێت تێچووی نامەیەک لێ وەربگرێت بەبێ ئەوەی بتوانێت بزانێت تێچووەکە بۆ کێیە.

ئەم لاپەڕەیە بە ئامێری وەرگێڕدراوە بۆ ئاسانکاری. ئەسڵی ئینگلیزی ئەو وەشانەیە کە کاری پێدەکرێت.

ئەو بۆشاییەی کە دادەخات

چاتەکە بریتییە لە بەشەبەش پاراستراو (end-to-end encrypted)، بەڵام خزمەتگوزارییەکە هێشتا دەزانێت کامی کلیلی گشتی قسەی لەگەڵ دەکات. مۆری ناو هەر pakketێ (wrap) دیارییەکە لەلایەن کلیلی ناسنامەکەتەوە واژۆ کراوە؛ ڕیزی کارت و قەرزەکەت، ڕیزبەندی گفتوگۆکەت و دووبارەبوونەوەی قۆناغەکان هەموویان بەستراونەتەوە بەو کلیلە؛ و کۆپی ئەرشیڤکراوی هەر وەڵامێک ئاراستەی ئەو دەکرێت.

کەواتە هەر کەسێک کە کلیلە تایبەتیی بۆتەکە لە دەستی بێت دەتوانێت دەستنیشان بکات کێ چاتی پارەدار بەکارهێناوە، و هەر کەسێکیش کە داتابەیسەکەی لای بێت دەتوانێت بەبێ کلیلەکە ئەوە بکات. هیچ شتێک لەوێدا شکستی دەشێردن نییە. تەنها ئەوەیە ناوی تۆ لە پسوولەکەدا هەیە.

کلیلە بەکارهێنانییەکە (بەکاربینە و فڕێ بدە)

ئەو ئانۆن چێپ، یان ?anon، جووتە کلیلییەک لەسەر ئامێرەکەت دروست دەکات و هەموو گفتوگۆکە دەگوازێتەوە بۆ ناوێ. لەو کاتەوە، ئەو شایەتدانە، مۆری و واژۆی داواکارییەکە تەنها ئەو کلیلە — کلیلی ناسنامەکەت لە هیچ شتێک لەم گفتوگۆیەدا واژۆ ناکات.

وەڵامەکان دەمێننەوە تێکەڵاوی پۆست-کوانتەمکلیلە بەکارهێنانییەکە (throwaway key) کلیلێکی KEMی تایبەتی خۆی لەگەڵدایە، کە لە ڕەگەیەکەوە هێنراوە کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لە کلیلەکە بنووسەر (signing key) دروست کراوە، بۆیە بڵاوکردنەوەی یەکێکیان لاواز لە یەکتری ناکات.

کاتێک چالاکە، ڕاپۆرتی خوێندنەوە، نیشاندەری نووسین، کاردانەوەکان و دەستکارییەکان بۆ Nymbot ڕادەگیرێن. هەر یەک لەو تایبەتمەندییانە ئەگەر بەردەوام بن، وا لەوە دەکات واکۆیەکی ڕاستەقینەت بگەیەننە هەمان گفتوگۆ و هەموو پرۆسەکە هەڵوەشێنێتەوە. ئەگەر ئەپڵیکەیشنەکەت نەتوانێت ئەوە جێبەجێ بکات — وەک خەزنەیەک کە قەفلەک کراوە و دۆخیەوە نەگەڕاوەتەوە — لە جیاتی ئەوەی بە نهێنی بگەڕێتەوە بۆ ناسنامەی ڕاستەقینەکەت، ناردنی ڕەت دەکاتەوە.

کلیلە ڕەچەڵاندراوەکە لەژێر ئەمەدا پاشەکەوت کراوە ناسنامە #{@encryption} و لە ئامێرەکانی دیکەی تۆوە سینک دەبێت، بە جۆرێک گفتوگۆکە و باڵانسەکەی لەگەڵ تۆدا دەڕوات. گۆڕینی ئەوە دەبێتە هۆی ئەوەی کلیلە پێشینەکان بۆ ماوەیەک بەردەست بمێننەوە، تا مێژووەکەیان خوێنراوە بێت و باڵانسەکەیان بۆ کۆکردنەوە بەردەست بێت.

بۆچەری کرێدی کوێر (Blind credit vouchers)

تەنها گواستنەوەی کرێدیتەکان بۆ کلیلی کەم بەکارهێنەر، بەوەوە دەبێتێت لینکەکە بداتە سێرڤەرەکە کە مۆدەکە بۆ شکاندنی دروست کراوە. بۆیە کرێدیتەکان وەک... بۆچرە کورتیی слеمی، لە شێوازی چاومیدا کاشو بەکاردەهێنێت.

1. بەرنامەکەت نهێنییەکی هەڕەمەکی هەڵدەبژێریت و بە فاکتەرێکی هەڕەمەکی دەیدەپۆشێت.
2. وەک نیمی خۆت ناسراوەتەوە، داوای لە سێرڤەرەکە دەکات کە بەهای کورەکە واژۆ بکات. سێرڤەرەکە لە هاوسەنگی پارەکەت کەم دەکاتەوە و شتێک واژۆ دەکات کە ناتوانێت بیخوێنێتەوە.
3. هەر واژەیەک لەگەڵ بەڵگەیەک دێت کە سەلمێنەر بێت کلیلی واژۆکردنی بڵاوکراوەکە هەمان ئەو کلیلە کە بەکارهاتووە. ئەپڵیکەیشنەکەت پشکنینی بۆ دەکات، و ئەگەر بە تەواوی ڕاست نەبوو، هەموو جوڵەکە ڕەتدەکاتەوە — واژەیەکی نەزانراو و نەھەستیار، ئاستەنگێکی نیشانەکردنە، نەک تەنها کێشەیەکی ڕوحی.
4. ئەپەکە تۆ لێبوردە دەکات. ئەنجامەکە تۆکەنێکی دروستە کە وەک هیچ شتێک نییە کە سێرڤەرەکە بینیبێت.
5. دواجار، وەک کلیلی کاتی (throwaway key) ناسێنراوە، تۆکنەکە پێشکەش دەکات. سێرڤەرەکە دڵنیایی لێ وەردەگرێت، پشکنین بۆ ئەوە دەکات کە بەکارهێنرابێت یان نا، و خەڵاتەکە دەدات بە کلیلەکە — بە بێ ئەوەی هیچ شتێک هەبێت بۆ بەراوردکردنی لەگەڵ.

خشتەکان تۆمار دەکەن کە ڤاوچەرێک دەرچووە و ڤاوچەرێک بەکار هاتوو. هیچ کامیان تۆمار ناکات کێ ئەنجامی داوە. ئەو پەیوەندییە ئەوەیە کە mùکردنەکە لەناو دەبات، و هەڵگرتنی ئەوەش ڕاستەوخۆ دەگەڕێنێتەوە.

کۆمەڵە کلیلهکان بڵاوکراوەتەوە، و ئەپڵیکەیشنەکەت هێ标记 دەکات و ئەگەر گۆڕانکاری ڕووی دەکات ئاگادارت دەکاتەوە — کۆمەڵە کلیدییەکی هەر بەکارهێنەرێک ڕێک وەک ئەوە وایە کە مێنتێک (mint) بەکارهێنەرەکانی خۆی نیشانەکردوو بێت. هەروەها دەتوانیت بە تەواوی لەو جووڵەیە تێپەڕێیت و ڕاستەوخۆ کرێدیت بکڕیت بۆ ئەو کلیلە کاتییانە بە ?buy.

چی ناتەپۆشێت

ڕاستگۆیی سەبارەت بە لێوارەکان تەنها ڕێگایەیە کە ئەوا کاتێک بەهایەتی هەبێت.

• ڕێڵەکان (relays) یەک پەیوەندی دەبینن کە ڕاگەیاندنی ڕووداوەکانی هەردوو ناسنامەکە دەکات. ئەگەر ئەوە لە مۆدێلی هەڕەشەکانی تۆدا بێت، Tor یان VPN بەکاربهێنە.
• سوڕانەوەی کلیلەکە و گواستنەوەی هاوسەنگییەکە ئەو ئامێزەی سێرڤەرەکە نیشان دەدات کلیلێکی ناواست (anonymous) دەبێتە پارەدەر بۆ یەکێکی تری.
• گفتگەیەک گفتگەیە. هەموو نامەیەک لە ژێر یەک کلیلێکی بەکارهێنانی یەکجار بە شێوەیەکی ڕێکخراو بە ئەوانی ترەوە بەستراوەتەوە — یاریدەدەرەکە پێویستی بە مژارەکە هەیە وەک کۆنتێکست.
• ئەوەی دەینووسیت دەتوانێت ناسنامەت دیاری بکات. هیچ بڕەدارییەک لە پاراستنی کلیلەکان یارمەتیدەر نییە ئەگەر پرسیارەکە ناوی خاوەنکارەکەت بنێت.
• ?gift و ?transfer لە ناو ناوی ڕاستەکەتدا بمێنەرەوە، چونکە هەردووکیان دەربارەی ئەکاونتێکی ناودارن.